لایسنس و مجوز وردپرس و آشنایی با مفهوم آزادی در GPL

در ابتدای کار با وردپرس بهتر است با مجوز وردپرس آشنا باشید. برای توسعه قالب های وردپرس برای عموم، اعم از اینکه این قالب ها رایگان باشند (موجود در مخزن پوسته های رایگان وردپرس) یا بخواهید آن ها بفروشید (موجود در بخش پوسته های تجاری سایت وردپرس)، قبل از هر چیز شما نیاز دارید تا مجوز عمومی GPL یا همان GNU General Public License که وردپرس از آن استفاده می کند، بصورت کامل آشنا داشته باشید.

لایسنس و مجوز وردپرس و GPL

آزادی های پایه ای مجوز GPL

روح آزاد بودن و به اشتراک گذاری از ابتدا در داخل جامعه بزرگ وردپرس شکل گرفته است و دلیل این امر رعایت اصول اولیه ای است که در واقع هسته اولیه بر اساس آن شکل گرفته است. مجوز وردپرس با رعایت اصول GPL شکل گرفته و همچنان بر این مبنا نیز ادامه یافته است. در واقع GPL قوانین یا همان لایحه های حقوقی برای استفاده از نرم افزار هایی می باشد که از این مجوز استفاده می کنند.این مجوزها با عنوان Bill of Rights برای نرم افزار ها شناخته می شوند.

مجوز GPL بر پایه چهار آزادی پایه گذاری شده است:

  • آزادی برای اجرا کردن برنامه برای هر هدفی
  • آزادی برای یادگیری اینکه برنامه به چه نحوی کار کرده و چگونه تغییر می کند و در نتیجه اینکه برنامه می تواند محاسبات و وظایف خود را بر مبنایی که مورد دلخواه و نیاز کاربر است، به انجام برساند.
  • آزادی برای پخش مجدد یا توزیع دوباره کپی های آن برنامه، با این شرایط شما می توانید به راحتی به دیگران در حل مشکلاتشان کمک کنید.
  • آزادی برای پخش مجدد یا توزیع دوباره کپی هایی از ورژن های تغییر یافته آن برنامه، که در واقع این آزادی این شانس را به سایر جامعه توسعه دهندگان می دهد که از تغییرات انجام شده بر روی برنامه اصلی، بهره مند گردند و بتوانند از آن استفاده کنند.

آزاد در مفاهیم نرم افزار چیست و به چه معنی می باشد؟

یکی از مهم ترین اصول برای استفاده از GPL، آشنایی با مفهوم آزاد در نرم افزار ها می باشد. مفهوم آزاد یا همان free در نرم افزارهای آزاد یا free software به آزادی و رایگان بودن در استفاده و تغییر آن اشاره دارد و هیچ ارتباطی به پولی بودن آن یا پرداخت هزینه برای آن ندارد.

به عنوان مثال شما ممکن است وقتی در یک رستوران هستید، آزاد باشید که هر حرفی بزنید اما وقتی بخواهید چیزی بخورید باید پول و هزینه آن را پرداخت نمایید. این مثال دقیقا پایه و اصول نرم افزارهای آزاد را به تصویر می کشد.

در واقع یک نرم افزار آزاد یا همان free software به نرم افزاری گفته می شود که کاربران می توانند به هر نحوی که دلشان می خواهد از آن استفاده نمایند. در واقع آزاد بودن به این معنی نیست که شما باید رایگان آن را تهیه کنید و نیازی به پرداخت هزینه برای آن نیست، اگرچه بسیاری از قالب ها یا پلاگین ها و همین طور هسته اصلی خود وردپرس از این قانون پیروی نکرده و حتی آزاد از پرداخت هرگونه هزینه ای نیز می باشند یا به بیان دیگر کاملا رایگان و غیر پولی هستند.

نتیجه اینکه نرم افزار های آزاد الزاما رایگان نیستند اما خیلی از نرم افزارهای آزاد نیز وجود دارند که رایگان بوده و شما هیچ هزینه ای برای آن پرداخت نمی کنید.

توجه داشته باشید که نرم افزار های آزاد نیز می توانند با قیمت ارائه شوند یا به بیان دیگر با برچسب قیمت ارائه گردند. به بیان ساده تر شما می توانید یک قالب با مجوز GPL بسازید و آن را به قیمت 50 دلار نیر بفروشید و قالب شما همچنان به عنوان یک نرم افزار آزاد شناخته می شود. حتما می پرسید: واقعا چرا؟ چون کاربران شما آزاد هستند که آن را اجرا نمایند، تغییر دهند و هم خود قالب یا هر نرم افزار تغییر یافته ای که از روی سورس این نرم افزار ساخته شده است را توزیع نموده و بین کاربران پخش نمایند.

آیا من نیز برای قالب خود نیاز به رعایت مجوز GPL دارم؟

اگر شما هیچ برنامه ای برای توزیع قالب خود ندارید، در این صورت هیچ احتیاجی ندارید که در ساخت قالب خود و کار با آن، خود را با مجوز GPL وفق دهید. به بیان دیگر مجوز GPL تنها برای نرم افزارهایی استفاده می گردد که بخواهند منتشر شوند و در واقع پخش گردند و در اختیار سایر کاربران قرار بگیرند. اگر شما نمی خواهید که نرم افزار خود را منتشر کنید و در اختیار عموم قرار دهید (به عنوان مثال قالبی را که می خواهید فقط خودتان به صورت شخصی از آن استفاده کنید یا فقط بر روی سیستم خود بصورت local از آن بهره ببرید) بنابراین دیگز نیازی به سازگاری و رعایت قوانین GPL ندارید.

اما در صورتی که بخواهید قالبی را بسازید که در مخزن قالب های وردپرس در سایت wordpress.org به اشتراک گذاشته شود و دیگران بتوانند از آن استفاده کنند، شما باید بصورت %100 از قوانین GPL تبعیت کنید که این شامل کلیه فایل های قالب شما از جمله فایل های CSS و همین طور عکس های مورد استفاده در قالب شما می شود.

به دلیل اینکه آزادی های موجود در مجوز GPL قلب تپنده هسته وردپرس می باشند، لذا سازندگان وردپرس و مدیران آن، همه توسعه دهندگان را تشویق کرده اند تا قالب های خود را بصورت 100 درصد سازگار با مجوزهای GPL منتشر نمایند.

راهنما برای مطالعه بیشتر:

شما می توانید از لینک های زیر برای مطالعه و فهم بیشتر مجوز وردپرس و تبعیت از قوانین GPLاستفاده نمایید:

بازگشت به همه سرفصل های مرجع طراحی قالب وردپرس